HPV: Görünmez Tehdit
16 Ocak 2025Ocak Ayı, Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri Farkındalık Ayı olarak belirlenmiş olup dünyanın birçok ülkesinde hastalığa dikkat çekmek üzere farkındalık etkinlikleri düzenlenmektedir. HPV cinsel yolla bulaşan bir virüs olup, rahim ağzı kanseri oluşmasına neden olabilir. Human Papilloma Virus (HPV), cinsel yolla bulaşan ve rahim ağzı kanserinin başlıca nedeni olan bir virüstür. 200’den fazla tipi bulunan HPV’nin bazı türleri genital siğillere, diğerleri ise ciddi kanserlere yol açabilir. Erken tanı ve düzenli tarama testleri, HPV’nin neden olabileceği sağlık sorunlarının önüne geçmek için hayati önem taşır. Sağlıklı bir gelecek için HPV’nin farkında olun.
HPV ve Sağlık Üzerindeki Etkisi
HPV, dünya genelinde yaygın görülen ve cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. 200’den fazla tipi bulunan bu virüsün yaklaşık 40’ı genital bölgeyi etkiler ve bazıları rahim ağzı kanseri gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir (1). Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre rahim ağzı kanseri vakalarının %99,9’u HPV ile ilişkilidir (2). Ancak HPV her zaman belirti göstermediği için birçok kişi enfekte olduğunu fark etmeyebilir. Bu nedenle erken tanı ve tarama programları büyük bir öneme sahiptir.
HPV’nin Tespiti ve Risk Grupları
HPV enfeksiyonunun tespiti için en etkili yöntemler arasında Pap-smear testi ve HPV genotiplendirme testi yer alır. Bu testler sayesinde, özellikle yüksek riskli HPV türleri (HPV 16 ve 18 gibi) erkenden tespit edilerek rahim ağzı kanserinin önüne geçilebilir (3).
Türkiye'de uygulanan Ulusal Kanser Tarama Programı'na göre:
30-65 yaş aralığındaki kadınların her 5 yılda bir HPV testi ve Pap-smear testi yaptırmaları önerilmektedir (4).
21-29 yaş aralığındaki kadınların ise her 3 yılda bir Pap-smear testi yaptırmaları tavsiye edilmektedir (8).
Bu taramalar, rahim ağzı kanserinin erken teşhisi için kritik öneme sahiptir. HPV genotiplendirme ile düşük ve yüksek riskli türler ayrıntılı şekilde analiz edilebilir ve kanser öncesi hücresel değişiklikler zamanında tedavi edilebilir (5). HPV’nin farkında olmak ve düzenli kontrolleri aksatmamak, sağlığı korumanın ilk adımıdır.
Erken Teşhis Hayat Kurtarır
HPV ile mücadelede en etkili strateji, farkındalık ve düzenli taramalardır. Dünya genelinde HPV aşısı, özellikle genç yaşta uygulandığında rahim ağzı kanseri riskini önemli ölçüde azaltmaktadır (6). Ayrıca, cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruyucu önlemler almak ve düzenli sağlık kontrollerine katılmak, HPV’nin uzun vadeli etkilerini önleyebilir. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre HPV’nin neden olduğu sağlık sorunlarının çoğu önlenebilir veya erken dönemde tedavi edilebilir (7). Unutmayın, sağlığınız küçük önlemlerle büyük ölçüde korunabilir.
Referanslar:
1. World Health Organization (WHO): "Human Papillomavirus (HPV)"
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/human-papillomavirus-(hpv)-and-cervical-cancer
2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC): "HPV and Cancer"
https://www.cdc.gov/cancer/hpv/index.htm
3. American Cancer Society: "Cervical Cancer Early Detection"
https://www.cancer.org/cancer/cervical-cancer/detection-diagnosis-staging.html
4. Türkiye Ulusal Kanser Tarama Standartları, Sağlık Bakanlığı
https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/kanser-tarama-standartlari
5. National Institutes of Health (NIH): "HPV Genotyping for Cervical Cancer Risk"
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5237392/
6. Vaccine: "HPV Vaccination Effectiveness"
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0264410X19312964
7. International Agency for Research on Cancer (IARC): "HPV and Cervical Cancer Relationship"
https://www.iarc.who.int/cards_page/hpv-cervical-cancer/
8. Serviks Kanseri Tarama Rehberi
https://uludag.edu.tr/dosyalar/ailehekimligi/seminerlerpdf/seminerler%20pdf/serviks_kanseri_taramalari.pdf