Kene Isırığı Sonrası Hangi Laboratuvar Testleri Yapılmalı?
25 Haziran 2025Kene ısırığı, yalnızca ciltte geçici bir leke bırakmaz; bazı ciddi ve ölümcül enfeksiyonların da habercisi olabilir. Özellikle Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), Lyme hastalığı, anaplazmozis ve Babesyozis gibi kenelerle bulaşan zoonotik hastalıklar, insan sağlığını tehdit eder [1]. Bu hastalıkların erken tanısı, laboratuvar testleri sayesinde mümkündür. Giderek artan vaka sayıları, doğru tanının hızla konulabilmesini sağlayacak laboratuvar hizmetlerinin önemini artırmaktadır [2].
KENE ISIRIĞI SONRASI GÖRÜLEBİLECEK ENFEKSİYONLAR
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA)
Türkiye’nin özellikle İç Anadolu, Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinde sık görülür. Etkeni Nairovirüs (Bunyaviridae ailesi) olan bu hastalık, yüksek mortalite oranıyla dikkat çeker [2].
Belirtiler: Ateş, halsizlik, baş ağrısı, kas ağrıları, mide bulantısı ve kanama eğilimi.
Lyme Hastalığı
Etkeni Borrelia burgdorferi bakterisidir. Avrupa ve Kuzey Amerika’da yaygın olup, Türkiye’de de vaka bildirimleri mevcuttur [3].
Belirtiler: Halkalı kızarıklık (erythema migrans), eklem ağrısı, kas güçsüzlüğü, nörolojik semptomlar.
Anaplazmozis ve Babesyozis
Daha az yaygın olmakla birlikte bağışıklık sistemi baskılanmış bireylerde ciddi tablolara yol açabilir. Etkenler sırasıyla Anaplasma phagocytophilum ve Babesia spp.'dir [4].
LABORATUVAR TESTLERİ NEDEN GEREKLİ?
Kene ısırığı sonrası semptomlar gelişmişse, aşağıdaki laboratuvar testleri tanı koymak, enfeksiyonun ciddiyetini belirlemek ve tedavi sürecini izlemek için uygulanmalıdır:
Tam Kan Sayımı (CBC)
KKKA şüphesi olan olgularda lökopeni, trombositopeni ve hemokonsantrasyon sık görülür [2].
Lyme hastalığında ise nötropeni ve anemi izlenebilir [3].
Biyokimyasal Testler
ALT, AST: Karaciğer enzim yüksekliği KKKA’da yaygındır [2].
LDH, CK: Doku yıkımı ve inflamasyonun göstergesidir.
Serolojik Testler (ELISA, IFA)
Spesifik IgM/IgG antikorları saptanarak hastalık evresi anlaşılır.
KKKA için özgül ELISA testleri kullanılmaktadır [2].
Lyme hastalığında iki aşamalı serolojik yaklaşım önerilmektedir [3].
Moleküler Testler (PCR)
Etkenin genetik materyali doğrudan saptanabilir.
Özellikle KKKA ve anaplazmozis tanısında erken evrede yüksek duyarlılık sağlar [4][5].
Kan Kültürü ve Mikroskopi
Lyme ve Babesyozis olgularında tanıyı doğrulamak veya diğer testlerle desteklemek amacıyla uygulanır [4].
Kene ısırığı, basit bir cilt problemi değil; hayati risk taşıyan sistemik enfeksiyonlara yol açabilecek bir klinik olaydır. Bu nedenle:
- Kene teması sonrası gelişen her belirti ciddiye alınmalı,
- Laboratuvar testleriyle desteklenmiş erken tanı süreci geciktirilmemelidir.
Unutmayın:
- Şüpheli durumlarda hekime başvurmaktan çekinmeyin.
- Erken laboratuvar tanısı, hayat kurtarabilir.
KAYNAKÇA
1. World Health Organization (WHO). Ticks and tick-borne diseases.
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/vector-borne-diseases
2. Papa A, et al. (2006). Crimean-Congo hemorrhagic fever: the first imported case in Greece and a literature review.
linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1386653206000813
3. Stanek G, et al. (2011). Lyme borreliosis: clinical case definitions for diagnosis and management in Europe.
https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1198743X14609162
4. Dumler JS, et al. (2007). Human granulocytic anaplasmosis and human monocytic ehrlichiosis.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17630572/
5. Ergonul O. (2006). Crimean-Congo haemorrhagic fever.